Fiil Çatıları Nelerdir

Bu yazımızda fiil çatılarının neler olduğuna kısaca değineceğiz.

Çekimli bir fiilden oluşan yüklemin nesne ve özneye göre gösterdiği durumlara çatı denir. Fiilde çatı; nesne-yüklem ve özne-yüklem ilişkisi şeklinde incelenir. İşte fiildeki çatının nesne- yüklem ilişkisine göre incelenen türleri şunlardır;

1)Geçişli ve Geçişsiz Fiiller:

Geçişli fiil; Nesne alabilen fiillere denir. Bir fiilin geçişli olduğunu anlayabilmek amacıyla fiile “neyi, kimi” soruları sorulmalıdır. Bu sorulara yanıt bulunabiliyor ise fiil geçişli bulunamıyor ise fiil geçişsizdir.

2)Oldurgan ve Ettirgen Çatılı Fiiller:

Geçişsiz bir fiile “-r,-t,-tır” eklerinden herhangi biri eklenir ve bu sayede fiil geçişli olur. İşte bu şekilde geçişli yapılan fiillere oldurgan” çatılı fiil denir.

Eğer geçişli bir fiile “-r,-t,-tır” eklerinden herhangi biri eklenip fiil yine geçişli yapılmışsa bu tür fiillere de “ettirgen” çatılı bir fiil denir.

Özne-yüklem ilişkisine göre incelenen çatı türleri ise şunlardır;

1)Etken Fiil ve Edilgen  Fiiller:

Fiilin ifade ettiği işi özne yapıyor ise fiil etken çatılı fiildir. Ancak fiil “l,n” çatı ekini almışsa ve işi kimin yaptığı saptanamıyor ise o tür  fiillere de edilgen fiil denir.

2.Dönüşlü Fiiller:

Fiile  “n, l” çatı eki getirilerek fiilin özne tarafından yapılması sağlanır. Bu tür fiil cümlelerde özne hem işi yapar hemde etkilenir.

3. İşteş  Çatılı Fiiller:

Fiile “ş, leş” çatı ekleri eklenir ve işin özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapıldığı anlamı katılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir